Ge
En
ხანდაზმულ ადამიანზე ზრუნვა ხშირად დიდ პასუხისმგებლობას, დროსა და ემოციურ ჩართულობას მოითხოვს. როდესაც ოჯახის წევრს ყოველდღიურად სჭირდება დახმარება გადაადგილებაში, კვებაში, მედიკამენტების მიღებაში, პირად ჰიგიენასა თუ სხვა ყოველდღიურ საკითხებში, მზრუნველის ცხოვრებაც მნიშვნელოვნად იცვლება.
ხშირად ოჯახის წევრები ცდილობენ, ყველაფერი თავად გააკეთონ და ახლობლის საჭიროებები საკუთარ საჭიროებებზე წინ დააყენონ. თუმცა ხანგრძლივი ფიზიკური და ემოციური დატვირთვა დროთა განმავლობაში შეიძლება ე.წ. გადაწვის მიზეზი გახდეს.
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ საკუთარ თავზე ზრუნვა პასუხისმგებლობისგან თავის არიდება არ არის. პირიქით, მზრუნველის ფიზიკური და ემოციური კეთილდღეობა ხარისხიანი ზრუნვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია.
რა არის მზრუნველის გადაწვა?
მზრუნველის გადაწვა არის ფიზიკური, ემოციური და ფსიქოლოგიური გამოფიტვა, რომელიც შეიძლება ხანგრძლივი და ინტენსიური ზრუნვის შედეგად განვითარდეს.
ის ყოველთვის აშკარა ნიშნებით არ იწყება. თავდაპირველად ადამიანი შეიძლება უბრალოდ დაღლილი იყოს, თუმცა დროთა განმავლობაში სტრესი გროვდება და ყოველდღიური საქმეების შესრულებაც უფრო რთული ხდება.
მზრუნველის გადაწვის შესაძლო ნიშნებია:
- მუდმივი დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა;
- ძილის დარღვევა;
- გაღიზიანება და მოუთმენლობა;
- კონცენტრაციის გაძნელება;
- მეგობრებისა და სოციალური ცხოვრებისგან დისტანცირება;
- იმ საქმიანობებისადმი ინტერესის დაკარგვა, რომლებიც ადრე სიამოვნებას იწვევდა;
- განცდა, რომ არსებული პასუხისმგებლობების მართვა სულ უფრო რთული ხდება.
ასეთი მდგომარეობა არ ნიშნავს, რომ ადამიანი საკუთარ ახლობელზე ცუდად ზრუნავს. ხშირად პირიქით ხდება. გადაწვა სწორედ მაშინ ვითარდება, როდესაც მზრუნველი დიდი ხნის განმავლობაში საკუთარ საჭიროებებს მუდმივად გვერდზე სწევს.
რატომ არის საკუთარ თავზე ზრუნვა აუცილებელი?
ხანდაზმულზე ზრუნვის დროს დასვენებისთვის დროის გამოყოფა ზოგჯერ ოჯახის წევრს შეიძლება ეგოისტურადაც მოეჩვენოს. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ახლობელს ყოველდღიური დახმარება სჭირდება.
თუმცა მუდმივად გადაღლილ ადამიანს უფრო უჭირს კონცენტრაცია, მოთმინების შენარჩუნება და სწორი გადაწყვეტილებების მიღება. ხანგრძლივი სტრესი კი თავად მზრუნველის ჯანმრთელობაზეც შეიძლება აისახოს.
საკუთარ თავზე ზრუნვა დიდ ცვლილებებს არ გულისხმობს. ზოგჯერ მნიშვნელოვანია რამდენიმე საათით პასუხისმგებლობის სხვასთან გაზიარება, სრულფასოვანი ძილი, სეირნობა, მეგობრებთან შეხვედრა ან უბრალოდ ისეთი საქმიანობისთვის დროის გამოყოფა, რომელიც განტვირთვაში გეხმარებათ.
ასევე მნიშვნელოვანია, მზრუნველმა არ გადადოს საკუთარი ჯანმრთელობის საკითხები, როგორიცაა ექიმთან ვიზიტი, სრულფასოვანი კვება, ფიზიკური აქტივობა თუ დასვენება.
რატომ არ ნიშნავს პროფესიონალური დახმარების მიღება ახლობლის „მიტოვებას“?
ოჯახებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე რთული ეტაპი ხშირად იმის აღიარებაა, რომ ხანდაზმული ადამიანის მოვლაში დამატებითი დახმარება სჭირდებათ.
ზოგჯერ ოჯახის წევრს შეიძლება ჰქონდეს დანაშაულის განცდა და ფიქრობდეს, რომ პროფესიონალი მომვლელის ან ხანდაზმულთა მოვლის ცენტრის დახმარების მიღებით საკუთარ პასუხისმგებლობას სხვას გადასცემს.
რეალურად, პროფესიონალური დახმარების მიღება მიტოვებას არ ნიშნავს. ეს არის ზრუნვის პროცესის გაგრძელება უფრო უსაფრთხო და სტაბილურ გარემოში. ოჯახის წევრი კვლავ რჩება ახლობლის ცხოვრებაში, მონაწილეობს გადაწყვეტილებებში, ურთიერთობს მასთან და ინარჩუნებს ემოციურ კავშირს. განსხვავება ისაა, რომ ყოველდღიური მოვლის პასუხისმგებლობის ნაწილი პროფესიონალებთან ნაწილდება.
ოჯახური ურთიერთობის შენარჩუნება ზრუნვის პროცესში
ხანგრძლივი მოვლის პერიოდში ოჯახის წევრის როლი ხშირად იცვლება. შვილი, მეუღლე ან ნათესავი შეიძლება თანდათან ძირითადად მომვლელის ფუნქციას ასრულებდეს - აკონტროლებდეს მედიკამენტებს, კვებას, ჰიგიენას, უსაფრთხოებასა და ყოველდღიურ რეჟიმს.
პროფესიონალური დახმარების ჩართვა საშუალებას აძლევს ადამიანს, ამ პასუხისმგებლობების ნაწილი სხვას გაუზიაროს და ახლობელთან ურთიერთობაში ისევ უფრო მეტად ოჯახის წევრის როლში დაბრუნდეს.
ერთად საუბარი, მოგონებების გაზიარება, სტუმრობა ან უბრალოდ მშვიდად ერთად დროის გატარება შესაძლებელი ხდება მაშინ, როდესაც მთელი ურთიერთობა მხოლოდ ყოველდღიური მოვლის საკითხების გარშემო აღარ ტრიალებს.
ზრუნვა ყველაფრის მარტო გაკეთებას არ ნიშნავს
ხანდაზმულ ადამიანზე ხარისხიანი ზრუნვა ხშირად გუნდური პროცესია. მასში ოჯახის წევრებთან ერთად შეიძლება მონაწილეობდნენ ექიმები, ექთნები, მომვლელები და სხვა სპეციალისტები.
დახმარების თხოვნა სისუსტე არ არის. პირიქით, საკუთარი შესაძლებლობებისა და რესურსების სწორად შეფასება პასუხისმგებლიანი გადაწყვეტილების მიღების მნიშვნელოვანი ნაწილია.
როდესაც მზრუნველი საკუთარ ჯანმრთელობასა და ემოციურ მდგომარეობასაც უფრთხილდება, მას მეტი შესაძლებლობა აქვს, ახლობლის გვერდით მშვიდად, ყურადღებით და ხანგრძლივად იყოს.
საბრინოვოში გვჯერა, რომ ხარისხიანი ზრუნვა გულისხმობს არა მხოლოდ ხანდაზმული ადამიანის საჭიროებებზე ყურადღებას, არამედ მისი ოჯახის მხარდაჭერასაც. პროფესიონალური გუნდის დახმარება შეიძლება გახდეს გზა, რომ ყოველდღიური პასუხისმგებლობა უსაფრთხოდ გადანაწილდეს, ხოლო ოჯახური ურთიერთობა კვლავ ურთიერთობაზე, სიახლოვესა და ერთად გატარებულ დროზე იყოს დაფუძნებული.
